Algemeen
Algemene richtlijnen: RT/NS par. 46-55 ; RT/S par. 59-76.
Herdrukken en edities
Voor een goed begrip van de richtlijnen voor de behandeling van herdrukken en
edities, is het eerst noodzakelijk deze begrippen te omschrijven.
In dit verband wordt onder 'herdruk' verstaan: een nieuwe oplage van
de publicatie gemaakt met hetzelfde zetsel (of met kleine correcties) als de oorspronkelijke druk. Kleine correcties zijn
verbeteringen van zetfouten, spellingfouten en errata die geen invloed hebben op de inhoud van de publicatie.
De term 'printing' die Angelsaksische uitgevers vaak gebruiken, wordt
gelijkgesteld aan het begrip 'herdruk'. Bijdrukken met kleine wijzigingen worden behandeld als herdrukken.
Onder 'editie' wordt verstaan: een nieuwe uitgave van de publicatie,
met gewijzigd, uitgebreid of nieuw zetsel, waarbij belangrijke wijzigingen ten opzichte van de oorspronkelijke uitgave zijn
aangebracht. De Engelse term 'edition' wordt gelijkgesteld aan het begrip 'editie'.
Belangrijke wijzigingen zijn onder andere:
- Een nieuwe of gewijzigde titel.
- Nieuwe onderdelen zoals voorwoord en nawoord.
- Wijzigingen in de inhoud die ook in de publicatie zijn omschreven of die onmiskenbaar uit de inhoud blijken.
- Een nieuw ISBN (niet een later toegekend ISBN). Niet te verwarren met een ISBN per vestigingsplaats.
- Opname in een (andere) reeks.
Als richtlijn in het GGC geldt: edities worden apart gecatalogiseerd,
herdrukken niet. In de praktijk betekent deze richtlijn dat voor elke editie een nieuwe beschrijving wordt gemaakt,
waarbij in een annotatie wordt verwezen naar de oorspronkelijke uitgave.
Voorbeelden:
4203 Oorspr. uitg.: London : Collins, 1967
4244 Oorspr. titel: The pawns of Null-A. - New York : Street and Smith, 1948
Bovenstaande richtlijnen zullen in de praktijk nog wel eens tot problemen kunnen
leiden, met name omdat de beslissing over de behandeling als herdruk of editie afhangt van een aantal subjectieve factoren
zoals de interpretatie van het titelblad en het vaststellen van de werkelijke afwijkingen van de herdruk of editie ten opzichte
van de moederuitgave.
Kmc 4020 - algemeen niveau
In kmc 4020 worden in principe geen herdrukgegevens opgenomen. Dit betekent dat
de vermelding van een herdruk zoals bedoeld in RT/NS par. 50 in beginsel niet in kmc 4020 wordt ingevoerd.
Kmc 4020 wordt in principe alleen gebruikt voor het verantwoorden van
editiegegevens.
Editievermeldingen als '1e dr.', 'Erstaufl.', 'First edition' etc. worden alleen
in kmc 4020 opgenomen wanneer deze gegevens in de primaire bron voor de beschrijving voorkomen.
Exemplaargebonden kmc's
Bij het beschrijven van herdrukken worden op algemeen niveau de gegevens van de
oorspronkelijke uitgave vastgelegd. Eventueel worden deze gegevens langs bibliografische weg vastgesteld. Als dit niet mogelijk
is, worden de gegevens, voor zover bekend, ingevoerd en wordt er geen v-status toegekend in kmc 0500.
In kmc 4700 kan dit nader worden
toegelicht. Op deze wijze kunnen andere gebruikers de gegevens verder aanvullen. In het exemplaarblok worden de
gegevens geplaatst die van toepassing zijn op de te beschrijven druk. Hier kan de druk worden vermeld in
kmc 4820 of kmc 4821, een (afwijkend) jaartal in
kmc 4850), een andere paginering in kmc 4860,
en de bindwijze/collatieformule in kmc 4864. De kmc's 4860 en 4864 zullen in de praktijk
bij herdrukken niet vaak te hoeven worden gebruikt. Indien van toepassing wordt in
kmc 4801 het jaar van de eerste druk vermeld.
Voorbeeld:
Op algemeen niveau is de 1e druk beschreven die is uitgegeven in 2004. En op
exemplaarniveau wordt bijvoorbeeld de 2e druk uit 2007 beschreven. Dan resulteert e.e.a. in het volgende exemplaarblok:
7001 i
4801 1e dr.: 2004 (of: 1e dr. Nederlandse uitg.: 2004)
4821 2#2e dr
4850 2007
Als er meer gegevens afwijken dan die kunnen worden vermeld in bovengenoemde
kenmerkcodes, is er waarschijnlijk sprake van een andere editie. De publicatie dient dan apart te worden gecatalogiseerd.
Ongewijzigde herdruk gepresenteerd als nieuwe editie
Als de publicatie vermeldt dat het om een nieuwe editie gaat, maar na onderzoek
blijkt dat er in feite sprake is van een ongewijzigde herdruk, wordt deze als herdruk verwerkt.
In kmc 4820 of
kmc 4821 wordt de in de publicatie aangetroffen 'editievermelding' overgenomen.
Nieuwe editie niet als zodanig gepresenteerd
Als de publicatie niets vermeldt, maar na onderzoek blijkt dat er sprake is van
een nieuwe editie, wordt een kopie gemaakt van de oorspronkelijke uitgave. In het nieuwe record wordt kmc 4020 gebruikt waarin
tussen vierkante haken, in de taal van het titelblad, wordt aangegeven dat het om een nieuwe editie gaat. Tevens wordt in
kmc 4203 een verwijzing naar de oorspronkelijke uitgave gemaakt.
Aanvullende editievermeldingen
Er verschijnen publicaties waar aan de editievermelding toegevoegd wordt:
'Bijgewerkt tot datum .....'. Deze vermeldingen moeten gezien worden als aanvullende editievermelding in de zin van RT/NS par. 50,
en niet als 'verborgen' verantwoordelijkheidsvermelding in de zin van RT/NS par. 51.
Voorbeeld: 4020 4e dr., bijgew. tot maart 2005
Wanneer deze aanduidingen voorkomen zonder conventionele editievermelding, worden
ze slechts in een annotatie (kmc 4201) verantwoord, zoals bij losbladige uitgaven. Kmc 4020 wordt hiervoor niet gebruikt.
Voorbeeld: 4201 Bijgew. tot maart 1983
Fotomechanische herdrukken
Fotomechanische herdrukken worden behandeld als nieuwe editie. Van de
oorspronkelijke titel wordt een kopie gemaakt als het mogelijk is. In de nieuwe titel wordt in
kmc 4030 het impressum en in kmc 1100 het jaar
van herdruk opgenomen. Tevens wordt in kmc 4203 verwezen naar de oorspronkelijke
uitgave.
Herdruk wel ISBN
Als bij het verwerken van een herdruk de situatie optreedt dat de oorspronkelijk
uitgave geen, en de herdruk wel een ISBN heeft - ISBN's worden vanaf 1970 gebruikt -, maakt men geen nieuw record, maar neemt
men het ISBN van de herdruk op in kmc 2005 (ISBN als zoeksleutel),
kmc 4801 (presentatie), en voegt men in kmc 4700
een verantwoording toe van deze oplossing.
Genummerde en/of gesigneerde exemplaren
Genummerde en/of gesigneerde exemplaren worden wanneer zij verder niet
verschillen van de normale handelsuitgave niet als aparte beschrijving ingevoerd. De specifieke vermelding van het nummer,
de handtekening, de prijs etc. worden op exemplaarniveau vermeld.
Onderscheidt een genummerd en/of gesigneerd exemplaar zich van het
handelsexemplaar door bijvoorbeeld een andere vorm of lay-out, en wel in die mate dat er sprake is van een aparte uitgave,
dan wordt een aparte beschrijving gemaakt.
Herdrukken
en edities van meerdelige en seriële publicaties
Zie voor een uitgebreide toelichting de handleiding 'Meerdelige en Seriële
Publicaties': Herdrukken en
edities
Schooluitgaven
Ook schooluitgaven vallen onder de algemene richtlijnen inzake edities en
herdrukken. Juist deze categorie publicaties dient kritisch bekeken te worden om te bepalen of een verwerking als herdruk of
editie de voorkeur heeft. Meestal is de herdrukmethode voldoende, ook al bevat het titelblad een term als 'herzien'.
Dergelijke aanduidingen worden veelal om commerciële, en niet om bibliografische redenen, toegevoegd.
Publicatie met
verschillende impressums en ISBN's
Sommige uitgevers geven aan een publicatie verschillende impressums, afhankelijk
van de plaatsen van vestiging en zelfs aparte ISBN's per vestiging. In dergelijke situaties wordt volstaan met één
record. In kmc 4030 en kmc 4031 e.v. worden de
plaatsen van uitgave opgenomen, met in kmc 2000 het ISBN behorend bij de eerste plaats
en in kmc 2001 de ISBN's van de volgende plaatsen.
Sortering / Arabische
editienummering
De Arabische editienummering heeft de functie van sorteernummer die ervoor zorgt
dat de titels in editievolgorde worden gepresenteerd in de familiepresentatie. Verder is de editienummering van belang voor
sortering bij uitvoer. Deze sortering wordt in het eerste onderdeel van kmc 4020 ingevuld. Hierbij moet altijd rekening gehouden
worden met andere gebruikers. Licht de keuze voor nummering eventueel toe in
kmc 4700.
Sortering van herdrukken is een lokale aangelegenheid en de eventuele invulling
van de sorteercode in kmc 4820 en kmc 4821
moet dan ook door de bibliotheek zelf worden vastgesteld.
Objecten
Definitie: The placement of a work in the context of prior or later issuances of
multiples of the same work. Edition either identifies a specific work in the context of a group issued at the same time, or
defines an issuance of a work in relation to previous and subsequent editions. It is a description of the specific edition to
which a work belongs, whether expressed as a fractional number or as a name or expression of the context related to prior or
later issuances.
Zie voor een algemene toelichting:
(Museale) objecten formaat en algemene uitbreiding
Pica formaat
|